جمل و عباراتى را كه رشيد الدّين مستقيما از جهانگشاى اخذ كرده و به عين عبارت يا با اندك تصرّفى در آن در كتاب خود مندرج ساخته ) براى مقايسه بدست داده‌ايم لهذا لازم است كه در اينجا چند كلمهء راجع بنسخ خطّى و متون مطبوعهء كتاب مزبور كه مراجع ما بوده اشارهء اجمالى بنمائيم تا خواننده بتواند خود در مورد احتياج باصل مآخذ مذكوره رجوع كند لهذا گوئيم : چنان كه معلوم است و ما در اوايل مقدّمهء جلد اوّل نيز بدان اشاره كرده‌ايم جامع التّواريخ آنچه فعلا بدست است منقسم است به دو مجلّد بزرگ : مجلّد اوّل در تاريخ مغول ، و مجلّد دوّم در باب تواريخ عموم اهل اقاليم ، امّا مجلّد دوّم اين كتاب يعنى تاريخ عامّ عالم آنچه در نظر است تا كنون هيچ قسمتى از آن مطلقا و اصلا بطبع نرسيده است و جميع اجزاء مختلفهء اين مجلّد كه عبارت است از تواريخ انبيا و خلفا و پادشاهان قديم ايران و ملوك و سلاطين اسلام و اقوام اتراك و چينيان و يهود و فرنگ و روم و هند الى يومنا هذا همچنان به حال نسخهء خطّى در زواياى كتابخانها باقى است ، و ما از قسمت راجع باسماعيليّهء اين مجلّد از روى دو نسخهء خطّى اينكتاب استفاده نموده‌ايم : يكى نسخهء كتابخانهء ملّى پاريس بنشان « ضميمهء فارسى 1364 » « 1 » ( - فهرست بلوشه ج 1 نمرهء 257 ) كه نسخه‌ايست بسيار جديد بدون تاريخ كتابت و نسبة سقيم و مغلوط بخطّ نسخ خوش داراى 336 ورق كه از آن جمله 127 ورق آن در خصوص اسماعيليّه است ( ورق b 1 - a 127 ) و مابقى راجع است بتواريخ اقوام ترك و چين و هند ، و ديگر نسخه‌ايست كه سابقا متعلّق بوده بمرحوم ادوارد براون و اين نسخه فقط سوادى است از قسمت اسماعيليّه از جامع التّواريخ نسخهء موزهء بريطانيّه « ضميمهء 7628 » « 2 » ( - فهرست ريو ج 1 ص 74 - 78 ) و بخطّ همان مولوى

--> ( 1 ) Supplement persan 1364 ( - Catalogue de Blochet , Vol . I , no . 257 ) . ( 2 ) Add . 7628 ( - Catalogue de Rieu I , pp . 74 - 78 ) .